Category Archives: زمانەکانی دیکە

ناوی پەرتووک : [گۆرانی و بەندی میللی کوردی] Курдская народная лирика

222

ناوی پەرتووک : [گۆرانی و بەندی میللی کوردی]
Курдская народная лирика
قەناتی کوردۆیڤ
و ؛ ژ.س.موسایلیان
دەزگای وێژەیی ڕۆژهەڵات
ئەکادیمی زانستی رووسی2002
زۆربەی تێکست و گۆرانییەکانی ئەم پەرتووکه : که وەرگێڕدراونەتە سەر زمانی ڕووسی سەرچاوەکەی: ا.ژێندی  و  ا.سۆنتسینایه ، وە لەڕۆژنامەی کوردی:(خاڤار) و (روناخی) وەرگیراون.
لە کۆتایی سەدەی نۆزدەهەمدا ؛ زۆربەی نووسەرە کورد و ئەرمەنەکان  ئەوانەی کە گۆرانی و ئاوازی کوردی یان نووسیوه ؛ لە ڕۆژنامەی ئەرمەنی کاره هونەرەکانیان بڵاوکردۆتەوە… وەکوو داهێنەرانێکی چالاکی گۆرانی میللی کوردی کە  ئەکتەرەکانیان دەوری پالەوانیەتی یا خۆشەویستیەتی یا بەدبەختی و ناخۆشی بەخۆیەوە بینیووه… وه داهێنەری گۆرانی و سروودی کوردی لەبابەتی پاڵەوانیەتی زیاتر ڕووی کردۆته سرووشت تا خۆشەویستی … (ئەمە بەپێچەوانەی کوردانی باشووری لای خۆمان!)..
لە ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەهەمدا ؛ لە نووسین و داهێنانی گۆرانی کوردی چەند نووسەرێکی پایه بەرز کۆ دەبنەوە که ژیانێک و دواڕۆژێکی پرشینگدار به گۆرانی و کولتووری کوردی ئەبەخشن، لەوانه ؛ لێرخ، سۆتسین،ئیگیازارۆڤ..
لە هەمووی گرنگتر ؛ لەساڵی1899 داهێنەری مۆسیقی کڵاسیکی ئەرمەنی بە ناوی (کۆمیتاس) له[ بەرلین] خوێندنی باڵای ئەنجام ئەدات لە مۆسیقای کڵاسیکی … لەکۆتایی خوێندنەکەیدا وە کاتی دیبلۆم وەرگرتنەکەی لە بەردەم مامۆستا و پرۆفیسۆره ئەڵمانیەکان ، ؛ گشت کاره هونەریەکان و دیبلۆم و بڕوانامەکانی پێشکەشی مۆزەخانەی کوردی ئەکات لە ئەڵمانیا … ئەم هەنگاوه مامۆستا و پرۆفیسۆره ئۆروپاییەکانی سەرسام کرد .. لێرەدا (کۆمیتاس) دانی بەوەیا نا که گشت مۆسیقا و کارە هونەرییەکانی کوردی بوون و لە گۆرانی میللی یه کوردیە کۆنەکانی وەرگرتووه …
ئەم پەرتووکه بەهای نەتەوەی کوردمان پێ نیشان ئەدات … وە چۆن ڕێز لە کورد و لەمۆسیقا و هونەر و کولتوری کوردی گیراوه ، (خۆزگەم بەوکاته)….

بۆ داگرتن و خوێندنەوەی ئەم کتێبە ئــێــــــرە داگرە

Advertisements

Rüstungsexporte Kreditvergaben Giftgas und andere Aktivitäten – Deutscher Unternehmen in Kurdistan

011

Rüstungsexporte Kreditvergaben Giftgas und andere Aktivitäten – Deutscher Unternehmen in Kurdistan
Hintergründe und Fakten Stand der Recherche Juli 2010

Download

چوونە نێو کوردستانێکی بەستراو

shexi-mezn

پەرتووکێکە بە زمانی ئاڵمانی کە مەخابن تا بە ئێستا وەرنەگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی. نووسەری پەرتووک سەردانی باشووری نیشتمانی کردبوو و جیا لە کۆکردنەوەی زانیاری، کۆمەڵێک وێنەی جوان و سەرنجڕاکێشیشی کێشابوو. سەرەڕای ئەوە کە وێنەکان ناتوانن ساخکردنەوەیەکی تایبەت لە مەڕ مێژووی کوردستان لە پاش شەڕی یەکەمی جیهانی بکەن، بەڵام لە بواری جلک و بەرگ و شێوەی ژیانی کورد زۆرتر مرۆڤ لە خوێندنەوەیەکی لۆژیک نزیک دەکاتەوە. نووسەری پەرتووک وێنەی پاشای کوردستان، جەنابی شێخ ”محمود”ی هێژاشی کێشابوو کە لێرە وەک نموونەیەک لە وێنەکانی پەرتووک خستراوە بەر چاوی ئێوەی هێژا. وەک دەبینرێ، جەنابی شێخ ”محمود”ی هێژا لە ژێر وێنەکە ئاماژەی بە کەسایەتی نووسەر کردووە و فەرموویەتی کە ئەم وێنەیەی پێشکەش بە نووسەری ئاڵمانی کردبوو.

بەشێک لەم پەرتووکە دەتوانن لێرە دابگرن.

DOCUMENTS OF KURDS

Untitled

دیکۆمێنتێک دەربارەی کوردانی باشووری قەفقازیا
کەریم ئەنکوشی
ئەم دیکۆمێنته لە ئەرشیفی مێژوویی نەتەوەیی جۆرجیا پارێزراوه
بە زمانی جۆرجی تا رووسی
لە ساڵی ٢٠١٠ لە تەبلیسی لەچاپدراوه
— ئەم دیکۆمێنته مێژوویانه دەگەڕێنەوە بۆ سەرەتای سەدەی بیستەم، ئەو کاتەی دوای جەنگی یەکەمی جیهانی وە دوا بەدوای قەسابخانەکانی تورکه شۆفینیەکان، گشت کورده یەزیدیه ڕەسەنەکان: ئەوانەی نزیک سنوورەکانی جۆرجیا و ئەرمەنستان ئەژیان: به کۆمەڵ کۆچیان کرد بۆ ناوچەی قەفقازی باشوور واته جۆرجیا و ئەرمینیا و
وئازەربایجان، وە بە کۆمەڵ و لەسەر ئاستی هۆز یان خێڵ لادێی نوێیان درووست کرد و خەریکی کاری کشتووکاڵی و بەخێوکردنی مەڕوماڵاتەکانیان بوون کە ڵەگەڵ خۆیاندا هێنابوویان ئەو کاته سنووری یەکێتی سۆڤێت بە تەواوەتی درووست نەبووبوو تا کە ساڵی ١٩٢٣ کاتێک کە کوردستانی سوور دائەمەزرێت وە زۆربەی ئەو ناوچانەی کورد نشینەکانی لەخۆ ئەگرێت ،

DOCUMENTS OF KURDS OF SOUTHERN CAUCASUS
PRESERVED IN THE CENTRAL HISTORICAL ARCHIVE
OF GEORGIA
DESCRIPTIONS AND EXTRACTS FROM THE ARCHIVAL
DOCUMENTS CONCERNING KURDS
1920– 1940.
KARIM ANKOSI (KARAME ANKOSI)
T B I L I S I 2010

Download

(Курдистан и курдский вопрос (1923 – 1945

laz3

(Курдистан и курдский вопрос (1923 – 1945
کوردستان و پرسی کورد لە ساڵانی1923-1945
نووسینی: میخائیڵ سیمیۆنڤیج لازاریڤ
لە چاپەمەنیەکانی دەزگای(ڕۆژهەلاتی وێژەیی)PAH مۆسکۆ2005, بەزمانی رووسی لەچاپدراوە..
ئەم پەرتووکه دوا بەشی هەڵسەنگدان و خوێندنەوەیەکی تایبەتی و تێروتەسەله بۆ کێشەی مێژوویی کورد له ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا ، که لازاریڤ له سێ بەرگدا ئەنجامی داوه….
باسی پرسی کورد ئەکات له سەرەتای سەدەی ١٩،تا کۆتایی جەنگی جیهانی دووهەم : کاتێک بوو که ناخۆشترین و قورسترین قۆناغ بوو بۆ بزوتنەوەی رزگاریخوازی کوردی…ئەو قەیرانانه بنچینەی داهاتوویەکی پرشنگداریان بۆ میللەتی کورد دروست کرد..
میخائیل سیمیۆنڤیچ لازاریڤ لە سالی ١٩٣٠ له مۆسکۆ لەدایک بووه.. لە سالی ١٩٥٦ دکتۆرای زانستی مێژوویی لە زانکۆی لۆمۆنۆسۆڤ وەرگرتووه. له ساڵی ١٩٦٤دکتۆرای دووهەمی بەدەست هێناوە کە بریتی بووە لە لێکۆڵینەوەیەکی مێژوویی و زانستی لە سەر مێژووی کورد بە ناوی کوردستان و پرسی کورد[١٨٩٠-١٩١٧]کە ئەم کارە بەرزه شیکردنەوەی بارودۆخی رامیاری و ئابووری و کۆمەڵایەتی کورد و کوردستان بووە،وە سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەست هێناوە.وه بۆتە پرۆفیسۆر و لێپرسراوی بەشی (کورد)یۆلۆگیا له پەیمانگای ڕۆژهەڵاتی ئەکادیمیای زانستی رووسی….  وە بۆته پسپۆر لە مێژووی بزووتنەوەی رزگاریخوازاکانی گەلی کورد.
لازاریڤ:  زیاتر له200نووسین و لێکۆلینەوە و توێژەرەوی ئەنجام داوە، وە شەش مۆنۆگرافیای داهێناوە: یەکێک لەوانه کێشە و پرسی کورد بووە، …ئەم پەرتووکە بەردەوامبوونی مۆنۆگرافیایەکی مەزنه کە لە چەند پەرتووکێکدا خۆی ئەگرێتەوە ، هەوڵ ئەدەین لە داهاتوویەکی نزیکدا گشتیان بڵاوبژەینەوە، وە لەدوا ڕۆژدا هەوڵی وەرگیڕانی بۆ سەر زمانی کوردی ئەکەین… پەرتووکەکان ئەمانەن: 1-کوردستان و کێشەی کورد لە سەدەی نۆزدەهەمدا (١٨٩١-١٩١٧).   2-ئیمپریالیزم و پرسی کورد(١٩١٧-١٩٢٣)…

بۆ داگرتنی ئەم کتێبە ئـێـــــرە دابگرە

 

Kurdischer Nationsbildungsprozess

Untitled

Kurdischer Nationsbildungsprozess – Beginn und Verlauf der kurdischen Nationsbildung in der Türkei
Serdar Yilmaz
Diplomarbeit, Universität Wien Historisch-Kulturwissenschaftliche Fakultät
BetreuerIn: Bruckmüller, Ernst
2008

Download

گۆرانی میللی کوردی1860

k n

گۆرانی میللی کوردی

ئەم پەرتووکه زۆربەی دەستنووسه کوردیەکانی سەدەی نۆزدە لەخۆی ئەنوێنێت، کە لە ئەرشیفی کتێبخانەی  گشتی دەوڵەتی له لینینغراد هەڵگیرابوو.. ئەم دەستنووسانه گۆرانی و تێکستی ئەرشیفی [ا.د.ژابۆ]ی قونسولی روسی لە تورکیا  که لەساڵی1860، لە شاری [ئەرزەروم] ئەژیا، ئەو کاته زۆرینەی دانیشتوانی ئەو شاره کوردبوون(ئەمە بەقسەی ژابۆ، کە یاداشتەکانیا نووسیبووی) .. لەبەر ئەوەی کەلتور و گۆرانی کوردی زۆر بەدڵبوو وە وەکو مەتیریالێکی گرنگ و هونەرێکی پایە بەرز  سەیری ئەکرد ، وەهای لێ هات بە خۆی و یاریدەرە و هاوڕێ کوردەکانی ئەرزەروم  ؛ ئەم دەستنووسانەیان کۆ کردەوە کە بریتین لە گۆرانی و پەیڤ و تێکستی کوردی ..

ئەم دەستنووسانه لە ساڵی 1961 ەوە لە بەشی خوێندنگەی کوردی له زانکۆی ڕۆژهەڵاتی ئەکادیمیای سۆڤێتی له لینینغراد پارێزراوبوون ..وەکوو مەتیریالێکی بەنرخ و گرنگ بەکار ئەهێنرا …

ئەم پەرتووکە سەرپەرشت و بەدواچوونەوەی : جاکلین سورینۆڤا مۆسالیان ه

چاپدان و بڵاوکردنەوەی دەزگای [ناووکا ] بۆ چاپەمەنی ، مۆسکۆ 1985

بۆ خوێندنەوەی ئەم پەرتووکه بە زوبانی ڕووسی کرتەی   ئێرە  بکه

Курдские народные песни из рукописного собрания ГПБ им. М.Е.Салтыкова-Щедрина // Памятники письменности Востока LXXII. Издание текстов, перевод, предисловие и примечания Ж.С.Мусаэлян. Ответственный редактор К.К.Курдоев. М.: Издательство «Наука», Главная редакция восточной литературы. 1985
%d هاوشێوەی ئەم بلۆگەرانە: